..

چابهار رزرو تور چابهار رزرو اقامت در چابهار تفریحات دریایی در چابهار موج سواری در چابهار
05435337581 : هتل آپارتمان شوهاز
05435330032 : رزرو تور
  • roodkhane sarbaz1-min
  • roodkhane sarbaz2-min
  • roodkhane sarbaz3-min
  • roodkhane sarbaz5-min
  • رودخانه سرباز

رودخانه سرباز

Sarbaz River
رودخانه سرباز یکى از پرآبترین رودخانه‏ هاى این بخش و حتى استان محسوب مى ‏شود که از کوه های منطقه سرباز جریان پیدا کرده و به سد پیشین منتهی می شود و از سد پیشین به بعد با اسم باهوکلات در قسمت بندر گواتر چابهار به دریای عمان می ریزد.

مشخصات رودخانه سرباز:

طول رودخانه: 313 کیلومتر، ارتفاع سرچشمه: 1450 متر، ارتفاع ریزشگاه: صفر، شیب متوسط: 0/5 درصد، مسیرکلى: جنوب شرقى.
رودخانه سرباز در جنوب استان سیستان و بلوچستان، زیستگاه اصلی تمساح پوزه کوتاه تالابی در کشوراست، جانوری بسیار خجالتی که مردم منطقه به آن گاندو می گویند.

مساحت حوضه آبریز رودخانه سرباز :

مساحت حوضه آن در نقاط مختلف، متفاوت است، بطوریکه در ایستگاه سرباز برابر با 2193 و در پیردان 2440، در دپکور 2721، در محل الحاق رودخانه حیط 3283، زیرپشامگ 3769، زیر چراغان 3916، و در راسک 3990 کیلومتر مربع مى ‏باشد.

دبی رودخانه سرباز:

 به مقدار آبى که در مدت یک ثانیه، از یک نقطه رودخانه مى‏گذرد بده یا دبى آن رودخانه گفته می ى‏شود.

دبی متوسط سالیانه رودخانه سرباز:

 در محل ایستگاه اندازه ‏گیرى پیردان 2/72 مترمکعب در ثانیه، در محل اندازه‏ گیرى ایستگاه پیشین 6/63، و در باهوکلات 7/91 متر مکعب در ثانیه است. متوسط حجم سالیانه آب رودخانه نیز در محل ایستگاه پیردان 85/8، و در باهوکلات 249/5 میلیون مترمکعب است.

سیلاب هاى رودخانه:

سیلابهاى رودخانه سرباز ناشى از رگبارهایى است که بیشتر در فصل زمستان واوایل بهار و تابستان به وقوع مى‏ پیوندد. این سیلابها مزارع و باغات راویران، قناتها را شکسته، نهرها و جویهاى کشاورزى را پر از گل و لاى کرده و از بین مى ‏برند و حتّى گاه دیده می ‏شود که درختان بزرگى از جمله خرماها را از ریشه کنده و با خود مى ‏برند.

 مناطق دائمی  و خشک رودخانه سرباز در مواقع کم آبی:

 آب این رودخانه در مواقع کم آبى، معمولاً از مرکز بخش سرباز تا دَپْکَوْرْ دایمى است. ولى از دَپْکَوْرْ تا روستاى جَمیدَر آبى در بستر آن جریان ندارد، دوباره از روستاى جَمیدَر تا نرسیده به روستاى زِیارَتْ جاه آب جریان مى ‏یابد، ولى از زِیارَتْجاه تا پایین دست روستاى حِیط بستر آن خشک است. آنگاه از روستاى نُوبَنْدْ تا قسمت عُلیاى چراغان آب جریان دارد، از این نقطه تا نزدیکى روستاى هُدارْ بستر آن خشک مى‏باشد. سپس در نزدیکى هُدارْ جریان یافته و در پایین دست هُدار دوباره خشک شده تا اینکه در نزدیکى سد پیشین مجدداً آب در بستر آن جریان مى‏یابد. همچنین، سرچشمه و منشأ تمامى رودها داراى آب دایمى هستند .

ویژگی های سرچشمه های رودخانه سرباز:

معمولاً سرچشمه این رودها، نواحى کوهستانى هستند که به علت عدم نفوذ آب در این نواحى آب‏ها بصورت سطحى جریان مى ‏یابند و منابع آب دائمی را در آن مناطق تشکیل مى ‏دهند. به همین جهت در محل سرچشمه اغلب رودخانه ‏هاى این بخش روستاهایى دیده مى‏شوند که اشتغال اهالى آنها، باغدارى مى ‏باشد. یکى دیگر از منابع آبهاى دایمى، چشمه ‏ها هستند که بطور پراکنده دیده شده و بیشتر در دهستانهاى سرکور و کیشکور و در بستر رودها، خصوصاً رودخانه سرباز، وجود دارند که آب آنها بیشتر صرف آشامیدن اهالى و دامها و در مواردى آبیارى باغات مى ‏شود. معمولاً در محل ظهور چشمه‏ ها، روستاهاى کوچکى، با تعدادى درخت خرما و باغات انگشت شمارى، احداث شده ‏اند که چنین وضعى در دهستان کیشکور بیشتر چشمگیر است. هر چند این چشمه ‏ها داراى آبدهى زیادى نیستند ولى با این وجود در بعضى از روستاها اهمیت حیاتى دارند، بطوریکه با خشک شدن آنها، زندگى اهالى غیرممکن مى ‏شود و مجبور به ترک وطن و کوچ مى ‏گردند. .

زمین ‏شناسى کف رودخانه:

بستر عُلیاى این رودخانه کوهستانى است. و در جهت شمال غربى - جنوب شرقى جریان دارد و در مسیر خود، از دره‏هاى نسبتاً باریکى مى ‏گذرد. تشکیلات حوضه آبریز رودخانه سرباز، از نظر زمین‏شناسى، از سنگهاى دوران سوم غیرقابل نفوذ بوجود آمده ‏اند. طبقات فلیش قسمت اعظم این تشکیلات مى ‏باشند که گاهى طبقات مارن و شیست در لا به لاى آن مشاهده مى ‏گردند. بطور کلى شیب طبقات در جهت شرق به غرب بوده و عموماً لایه ‏هاى غیرقابل نفوذى را بوجود آورده ‏اند. تشکیلات دوران چهارم به شکل نهشته ‏هاى رسوبى بطور دگرشیبى روى تشکیلات دوران سوم، در بستر رودخانه سرباز و همچنین کلّیه ملحّقات اصلى و فرعى گویمرک، کیشکور و ... و گاهى در دامنه کوهها قرار گرفته‏اند. این نهشته‏ ها، گاهى به صورت کنگلومراى نسبتاً سخت شده بوسیله سیمان آهکى در دامنه کوهها مشاهده مى ‏شوند ولى بیشتر این رسوبات به شکل آبرفتهاى جدید با دانه ‏هاى جدا، بستر رودخانه ‏ها را پوشانده ‏اند. قسمت دیگر این نهشته ‏ها به صورت ذرات لیمونى و رُسى در دوطرف دره‏ هاى منطقه، تشکیل خاکهاى زراعتى را داده ‏اند، که در شرایط کنونى آبادیها و بویژه باغات و مزارع و بطور کلى خاکهاى منطقه را بوجود آورده ‏اند. قسمتى از بستر رودخانه شنى است که این شنها از دانه‏ هاى ریز تا سنگهاى بزرگ متغیر هستند. به علت وجود همین شنها است که در بعضى از جاها که کف بستر رودخانه تا حدودى بالاست، آب به سرعت در داخل زمین فرو مى‏رود. و بعد از اینکه به یک بستر یا کف سختى در پایین دست برخورد مى ‏کند و یا عرض رودخانه کم شود، آب به صورت چشمه از زیرزمین مى‏ جوشد و به جریان خود ادامه مى ‏دهد.

اهمیت رودخانه سرباز :

اهمیت این رودخانه در بخش و منطقه سرباز هرچه بگوییم، کم گفته ‏ایم. در مورد اهمیت آن همین بس که حیات اقتصادى جنوب استان به این رودخانه بستگى دارد. و چه بسا با خشک‏شدن آن دیگر هیچ حیاتى در منطقه مشاهده نشود و روستاهاى فراوانى به ویرانى مبدّل گردند. آب این رودخانه در طول مسیر خود براى روستاهاى واقع در کناره ‏هاى آن، منبع آب منحصر به فرد است. تراکم آبادیها در مسیر این رودخانه بسیار زیاد است. و زمینهاى زراعى آنها از همین رودخانه مشروب مى‏گردند. رودخانه سرباز نقش بسیارى را در آبادانى زمینهاى اطراف خود دارد و از آنجا که آبرفتهاى زیادى را در این اراضى ته ‏نشین مى ‏کند، بسیار پربرکت و آباد هستند. آب این رودخانه نه تنها منطقه سرباز، بلکه بخش راسک و سرزمینهاى پهناور دشتیارى را نیز مشروب مى ‏کند. بطور کلى مى ‏توان گفت که بیشتر زمینهاى حاصلخیز دشتیارى، بر اثر رسوبگذارى همین رودخانه، در طى سالیان متمادى و طولانى، بوجود آمده ‏اند. هم اکنون با احداث سدپیشین، بیشترین استفاده را از آب این رودخانه، اهالى دشتیارى و باهوکلات و چابهار مى‏ برند.

نظرات کاربران
ارسال نظر