چابهار سیستان و بلوچستان شوهاز وب سایت چابهار و مرجع گردشگری سیستان و بلوچستان

  ارتباط با مدیرسایت 09151401409

غذاهای سنتی

معرفی وآموزش طرزتهیه غذاهای سنتی بخش کتیج
(قسمت‌اول:نان‌محلی کتیج)

به منظور آموزش طرز تهیه غذاهای سنتی ایرانی که برخی در شرف فراموشی از اذهان نسل جدید است، در مقاله ی زیر سعی شده است غذاهای سنتی معروف کتیج با توضیحی از طرز تهیه آنها در اختیار مخاطبین قرار گیرد.
این روزها به دلیل سرعت بالای زندگی و مشغله‌های زیاد افراد و گاهی اشتغال زنان در خارج از منزل و یا شاید بی‌حوصلگی و بی‌رغبتی به انجام طولانی‌مدت کارهای خانه، الگوی مصرف و پخت غذاها تاحدودی دست‌خوش تغییر شده و شاید مادرها رغبت کمتری به پخت غذاهای سنتی با صرف زمان و حوصله بسیار داشته باشند؛ غذاهایی که ریشه در فرهنگ بلوچی داشته و اغلب از سلامت خوبی نیز برخوردارند.
و به جهت اینکه نان از اهمیت ویژه ای در سفره ی ما بلوچها و اکثر مردم جهان برخوردار هست و قوت غالب مردم هست و حتی مقدس به شمار میاد در این مقاله اول توضیح مختصری در مورد نان و جایگاهش داده و سپس به معرفی انواع نان سنتی که در گذشته در کتیج پخت میشده و در مراسم های مختلف مورد استفاده قرار می گرفته می پردازیم
و با استفاده از اطلاعات و تحقیقات شفاهی صورت گرفته تا حد امکان طرز پختش را نوشته تا در شتاب عصر حاضر به دست فراموشی سپرده نشود .
انواع نان و طرز پخت آن
*حتلمه -hatalma*
*سیسرک-siserk*
*روموش -romoush*
*تین موش یا تنکین -tinmoush - tenekin*
*هلکالی-halkali*
*دورووا-doruwa*
*کول متوتایی-kolmatotaei*
*دک دکو یا نان باکلیکی -dakdako*
*کوماچ -komach*
*کورصک -korsak*
*ریحتگ -nan rihtag*

طرز تهیه ی انواع نان محلی کتیج

*حتلمه -hatalma*
مواد لازم آرد و آب و نمک به میزان دلخواه خمیر مایه فوزی یک قاشق
و روغن برای سرخ کردن نان به اندازه ی کافی
طرز تهیه
اول خمیر مایه را با کمی آب قاطی کرده و میذارین تا عمل بیاد بعد از اینکه عمل آمد در یک ظرف گود و عمیق آرد و آب و خمیر مایه و نمک را باهم قاطی کرده و خوب ورز میدیم تا موادمون کاملا به شکل یه خمیری که به دست نمی چسبه در بیاد بعد در یک جای گرم می گذاریم تت حجمش دو برابر بشه بعد از اینکه حجم موادمون دو برابر شد روغن را در ماهی تابه گرم کرده و به اندازه ی یک چونه ی کوچک از خمیرمون برداشتع و بادست به صورت گرد پهن کرده و در روغن داغ میاندازیم و روغن را با کفگیر از اطراف به وسطش و روی نان میریزیم وقتی که یه طرفش پخت و طلایی شد برش می گردونیم و طرف دیگه اش را سرخ می کنیم

*سیسرک-siserk*
مواد لازم
آرد به اندازه ی لازم نمک مقداری آب مقداری خمیرمایه یه قاشق کوچک ،زردچوبه یک قاشق کوچک ، پیاز مقداری و روغن حیوانی یا کره یا روغن نباتی در صورت نبود روغن حیوانی
طرز تهیه
آرد و خمیر مایه و آب و نمک را در یک ظرف باهم خوب مخلوط کرده تا یکدست بشن (موادمون باید نه غلیظ باشه و نه شل غلظتش جوری باشه که با ملاقه یا دست بشه برش داشت و روی تاوه پهن کرد با دست یا کاردک ، بعد از اینکه موادمون آماده شد اجاق را روشن کرده و تابه یا تین را روش گذاشته تاخوب گرم بشه سپس از موادمون برداشته و روش پهن میکنیم به صورت گردی و قرص مانند و میذاریم تازیرش پخته بشه و روی نان حبابهای کوچکی ظاهر بشه به اصطلاح گل بندازه سپس روش روغن حیوانی که با پیاز داغ و زردچوبه قاطی شده کمی می مالیم و نان رو با کاردک بر می داریم و دولاش میکنیم و تو ظرفی که میخوایم سرو میکنیم ، یه صبحونه ی مقوی و ساده در کنار چای


*روموش -romoush*
مواد لازم
آرد مقداری نمک مقداری آب مقداری برای قاطی کردن موادمون (مواد نه غلیظ باشه نه شل )
قبل از همه آرد و نمک رو قاطی میکنیم و سپس به موادمون کم کم آب اضاف کرده تا جایی که موادمون کاملا یکدست بشه و گوله گوله نشه سپس تین یا تابه را روی آتش یا اجاق گرم کرده و از موادمون برداشته و روش پهن میکنیم و بادست و انگشتانمان طوری رویش میکشیم که اثر انگشتان مشخص باشه سپس میگذاریم تا بپزه (وقتی بپزه کناره هاش به راحتی از تین یا تابه جدا میشه و میشه برش گردوند تا طرف دیگه اش بپزه )


*تین موش یا تنکین -tinmiush -tenekin*
مواد لازم آرد و نمک و آب به اندازه ای که لازمه
طرز تهیه
اول موادمون رو خوب قاطی کرده تا کاملا صاف و یکدست بشن (غلظتش تقریبا شبیه ماست هست )
سپس تابه را گرم کرده و از موادمون روش پهن میکنیم به صورت یه لایه ی نازک که همه جا رو می پوشونه و اضافه هاش رو با کاردک یا دست جمع میکنیم و روش رو صاف میکنین تا نان کاملا یکدست و ترد بشه و میگذاریم تا بپزه(چون این نون خیلی ترد و نازک هست خوشمزه هم هست و با انواع غذاهای سرخ کردنی استفاده میشد و حتی برای مریضی که نمی تونه نونهای دیگه رو بخوره این نان رو با خورشت تریت کرده و بهش میدن

*هلکالی-halkali*
نان هلکالی یا نان روغنی را در زمانهای قدیم برای مراسم خاصی می پختن مخصوصا در روز عید برای صبحانه و یا در مراسم عروسی وقتی که داماد را به حجله می بردن نان هلکالی که در خانه ی عروس پخته میشد ،بین کسانی که در مراسم حضور داشتن و داماد رو به خونه ی عروس میاوردن پخش می شد .
طرز تهیه ی هلکالی
مواد اولیه اش مانند اکثر نانهایی که پخت میشه آرد و نمک و خمیر مایه ی فوری و مقداری آب برای مخلوط کردن آرد می باشد
به این ترتیب که اول خمیر فوری رو در کمی آب حل کرده تا خوب عمل کند و سپس آرد و نمک را به آن اضاف کرده و آب را کم کم می ریزیم تا موادمون شل نشه و با دست خوب ورز می دهیم تا جایی که خمیری که به دست نمی چسبد به دست بیاد و اون را جای گرمی میذاریم تا خمیرش خوب عمل کنه و بعد از اینکه خمیرمون عمل اومد اون رو به چونه های کوچک تقسیم کرده و با دست ویا وردنه کمی پهن می کنیم دایره ای و سپس در روغن داغ سرخ می کنیم یه طرفش که سرخ شد برش میگردونیم تا طرف دیگه ی نون سرخ بشه و این نان بسیار خوشمزه است و طرفدارای زیادی دارد و مخصوصا در ماه مبارک رمضان بیشتر پخت میشود


*دورووا-doruwa*
بیشتر در روزهای سرد زمستان پخته میشده و برای صبحانه مصرف میشده
مواد لازمش
آرد مقداری ،خمیرمایه ی فوری یک قاشق غذاخوری ،نمک مقداری ،آب به میزان لازم
آرد و خمیر مایه و نمک را باهم خوب قاطی کرده و کم کم بهش آب رو اضاف میکنیم و خوب ورزش می دیم تا جایی که به دست نچسبد و در جای گرم میگذاریم تا خمیرش عمل بیاد و سپس مقداری از موادمون را برداشته و با دست خوب پهنش می کنیم به صورت گردی و سپس تاوه ایی که یه کم عمق داشته باشد و گود باشد را روی آتش قرار داده تا خوب داغ شود وقتی که خوب گرم شد خمیرمون رو برداشته و روش میگذاریم تا بپزد ،
وقتی که یه طرفش پخت تاوه را بر می گردانیم به طرف آتش که حزارت زغال ها به طرف روی نان بخورد وروش بپزد و به اصطلاح گل بیاندازد ، وقتی که نان هر دو طرفش پخت از روی آتش برمی داریم و از تابه جداش میکنیم ، یه نون محلی ساده به سادگی و صمیمیت روستا و خوشمزه با بویی که مشام هر رهگذری رو نوازش می دهد
نویسنده عایشه زارعی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی
تابستان 96

نظرات کاربران
ارسال نظر